Slecht bestuur

Als ‘steun & stut’ in een samenleving verdwijnen, is dat hét bewijs dat een land slecht bestuur heeft. Jesaja noemt twee vormen van slecht bestuur: vrouwelijk bestuur en kinderlijk bestuur. Slecht bestuur zal, mits het niet wordt vervangen, uiteindelijk een land naar de afgrond brengen. Nederland en veel andere westerse landen hebben duidelijk de kenmerken van slecht bestuur.

© Maart 2026, Sola Scriptura | www.enoordermeer.nl

Bestuurlijk mandaat

Overheden en bestuurders hebben de opdracht een land op rechtvaardige wijze te besturen. In Psalm 72 bidt koning David voor zichzelf en voor zijn zoon, tevens opvolger, Salomo.

O God, geef de koning Uw recht en Uw gerechtigheid aan de zoon van de koning. Dan zal hij over Uw volk rechtspreken met gerechtigheid en over Uw ellendigen met recht. (Ps.72:1-2;HSV)

Dit is het mandaat van een koning en van alle bestuurders die hij aanstelt: zij moeten het recht handhaven. Het is een Goddelijk mandaat. Die recht en gerechtigheid zijn afkomstig van boven. Het is Gods recht en Gods gerechtigheid.

De bron van recht en gerechtigheid is in hemel.

Daarom moeten bestuurders de wet van God -die van boven komt- kennen en Zijn normen als leidraad hanteren. In de Bijbel was de koning verplicht de Tora (de Wet) zelf over te schrijven en die kopie te bewaren om daar zijn hele leven uit te lezen.

18 Wanneer hij koning wordt, moet hij de Tora overschrijven en die kopie bewaren. 19 Hij moet daar alle dagen van zijn leven uit lezen opdat hij JHWH God blijft vrezen en alle woorden die daarin staan in acht neemt en uitvoert. 20 Dit voorkomt dat hij in hoogmoed zal neerkijken op de burgers. Wanneer hij Mij gehoorzaamt, zullen hij en zijn familie lang leven in Israël. (Deutr.17:18-20; werkvert.)

Dit is de visie van God op bestuur. Een overheid die de norm van de hemel toepast, die nederig buigt voor God en zich niet verheft boven haar burgers.

Routekaart

Zodra een volk Gods wetten vaarwel zegt, verlaat een volk haar bron van recht en gerechtigheid. De Bijbel beschrijft wat daar de gevolgen van zijn. De richterentijd en de daaropvolgende koningentijd is een aaneenschakeling van een samenleving die vervalt wanneer zij God vergeet en weer herstelt wanneer zij tot God roept. Het gebeurt in deze volgorde:

1.      geloofsafval van het volk

2.      slecht bestuur

3.      verval van de samenleving

4.      onderdrukking of overheersing

5.      berouw, roepen tot God

6.      bevrijding & herstel

De cyclus afval-slecht bestuur-verval-onderdrukking-berouw-bevrijding & herstel is een soort routekaart. Dit zal gebeuren als je God verlaat. En niet alleen voor Israël, het lijkt een format voor alle volken.

Zodra een volk het bestaan van God ontkent en Zijn wetten negeert, heeft de samenleving geen absoluut paslood meer.

Zo’n samenleving is overgeleverd aan menselijke wijsheid, menselijke wetten en menselijke rechtspraak zonder Goddelijk mandaat.

Zoals de hemel recht en gerechtigheid voortbrengt, zo brengt de aarde onrecht en ongerechtigheid voort.

Steun & stut verdwijnen

Profeten deden niet anders dan de koning en het volk waarschuwen dat God verlaten ernstige gevolgen heeft. Onvermoeibaar profeteerden zij, elke generatie weer opnieuw. Soms liet een volk zich gezeggen, maar meestal werden profeten genegeerd, opgepakt of gedood. Profeten waren irritant omdat zij de vinger op de zere plek legden. Jesaja was zo’n profeet.

1 JHWH zal wegnemen STEUN & STUT van de samenleving, namelijk hen die zorgen voor water en brood: 2 strijdbare helden, rechters, profeten, oudsten, 3 leiders, mannen van aanzien, scherpzinnige denkers, vakmensen en analisten. 4 In plaats daarvan zal ik jongelingen/jongetjes aanstellen over u. 5 De samenleving zal opgezweept worden. Jongelingen/jongetjes zullen wijzen aanvallen en de nietsnut de geëerde. … 12 Mijn volk wordt geleid door kinderen en vrouwen. Zij misleiden, onderdrukken en brengen uw paden in de war. (Jesaja 3:1-5 en 12 werkvert. combi HSV + NB)

Jesaja bezigt de term STEUN & STUT. Het slaat op hen die zorgen voor water en brood, die de primaire levensbehoeften van een samenleving garanderen. Zij zorgen voor een nationaal inkomen, middelen om de zwakken te dragen, werkgelegenheid, enzovoort. Het zijn de sterke schouders van elke natie. Als die verdwijnen, moeten alle alarmbellen gaan rinkelen.

Als in een land het MKB wegglijdt en grote bedrijven vertrekken, is dat een symptoom van slecht bestuur. De tekst zegt dat strijdbare helden ontbreken. Heeft ons leger geen tekort aan goed getraind personeel? Met het wegvallen van de militaire dienstplicht gaat sowieso de strijdbaarheid van een volk achteruit. Werkgevers klagen dat goed personeel moeilijk is te vinden. Ook dat haalt Jesaja aan. Vakmensen, analisten en scherpzinnige denkers worden weggenomen. Kerken kunnen met moeite oudsten en andere leiders aanstellen. Het ontbreekt aan wijze en stabiele mensen. Zoals Jesaja schrijft: profeten, oudsten en leiders verdwijnen. Tot slot emigreren Nederlanders die boven modaal verdienen naar het buitenland. Zo verdwijnt kapitaal. Het zijn allemaal alarmen die afgaan. Het is duidelijk dat steun & stut uit ons land verdwijnen.

Godsoordeel

Jesaja beschrijft de oorzaak voor het verdwijnen van steun & stut: ‘Mijn volk wordt geleid door kinderen en vrouwen’ (vers 12). Het zijn twee vormen van slecht bestuur: kinderlijk bestuur en vrouwelijk bestuur. Deze bestuursvormen zijn een straf van God als reactie op de geloofsafval die vooraf ging. Slecht bestuur is de weg waarlangs Hij Zijn volk straft in de hoop dat, wanneer steun & stut wegvallen, het volk tot inkeer komt. Uiteindelijk is dát de bedoeling.

Nederland, dat haar christelijke achtergrond heeft verlaten, is duidelijk in verval. Dit zou als een megafoon moeten werken.

De samenleving moet tot het inzicht komen dat wanneer ‘steun & stut’ wegvallen, dit komt omdat God hen heeft overgegeven aan slecht bestuur.

De genoemde routekaart is dus ook andersom te lezen. Vervalt de samenleving, dan is er dus sprake van slecht bestuur waar geloofsafval aan voorafging.

Leiderschapsstijlen

Vrouwelijk en kinderlijk bestuur wordt niet slechts beoefend door vrouwen resp. kinderen. Het zijn leiderschapsstijlen. Volwassenen kunnen een kinderlijke leiderschapsstijl hebben. Evenzo is vrouwelijk bestuur niet beperkt tot vrouwen. Zeker in een samenleving waarin verwijving in een vergevorderd stadium is, hebben veel mannen een vrouwelijke leiderschapsstijl.[1]

Mannelijk bestuur

De Schepper heeft mannelijk bestuur bedoeld om een samenleving te leiden. Ook dit is een leiderschapsstijl die niet beperkt is tot mannen. Er zijn vrouwen met een mannelijke leiderschapsstijl. Goed mannelijk bestuur kenmerkt zich door ratio met de nadruk op mogelijkheden, ontwikkeling en innovatie. Mannelijk bestuur weet dat sterke mensen nodig zijn om de zwakken te dragen. Daarom koestert mannelijk bestuur de sterke. Vanuit de vooruitgangsgedachte, die eigen is aan mannelijk leiderschap, wil het ook de zwakke stimuleren om niet in dat stadium te blijven.

Mannelijk bestuur koestert de sterken en stimuleert de zwakken.

Alfaman

Een groot deel van Europa heeft slecht bestuur. Intussen staat in dat grote land aan de overzijde van de plas een echte alfaman aan het roer. Wat heeft Europa toch moeite met deze man! Trump heeft een typisch mannelijke leiderschapsstijl, een stijl die Europa amper meer kent. Daarnaast is er ook een cultuurverschil tussen Europa en de Verenigde Staten. Voor een Amerikaan is het normaal om prestaties te etaleren en respect te ontvangen voor bereikte doelen. Wij kennen dat niet. Integendeel, wij drukken alles neer wat boven het maaiveld uitsteekt. ‘Doe maar normaal’ is ons mantra. En dan is er binnen Europa nog zo’n man. Victor Orban van Hongarije is een alfaman Europese stijl, dus een stuk bescheidener. Orban houdt vast aan zijn eigen koers ondanks de druk vanuit andere Europese leiders.

Orban lijdt aan het rechte-rug-syndroom, iets wat ontbreekt bij veel andere Europese leiders.

Volledig vertrouwd met een vrouwelijke en/of kinderlijke leiderschapsstijl en overtuigd van de superioriteit ervan, vinden veel westerse leiders de leiderschapsstijl van de huidige Amerikaanse en Hongaarse president niet alleen een doorn in het oog maar ook minderwaardig. Nu ontbreekt er veel bij slecht leiderschap maar één ding niet: hoogmoed. Op hoge hakken paraderen zij over de boulevard met het fatsoen, de redelijkheid en de moraal in hun handtasjes. Europa betaalt de prijs van dit geweldige bestuur: zij gaat ten onder!

Bazuin

Trump betekent bazuin. Wie de Bijbel kent, weet dat het geluid van de bazuin een oproep is. Wie weet laat God via deze alfaman een roep over de aarde gaan!

Sommige christenen speculeren of Trump al dan niet de antichrist is.

Dat is een groot oordeel over iemand, ook al is het speculatie. Misschien dat deze christenen ook eens kunnen speculeren of hij misschien degene is die de Bijbel noemt ‘hij die weerhoudt’ (n.a.v. 2Tess.2:7). Ik meen dat Trump een weerhouder is van een veel erger scenario. Als hij ‘the office’ verlaat, hoe zal de wereldgeschiedenis zich dan ontvouwen?

Vrouwelijk bestuur

Terug naar Jesaja, ‘geleid door vrouwen’. De vrouwelijk leiderschapsstijl is intussen, naast de kinderlijke leiderschapsstijl, gemeengoed in ons land. Het is het gevolg van de decennialange feminisering van onze samenleving (zie voetnoot 1). Onze samenleving heeft de shift gemaakt van patriarchaat naar matriarchaat, van mannelijk bestuur naar vrouwelijk bestuur.

Angst, betutteling en naïviteit

De Bijbel beschrijft vrouwen als angstige wezens.

Op die dag zullen de Egyptenaren zijn als vrouwen. Zij zullen beven en angstig zijn … (Jes.19:16).

Dat is haar inborst en dat is tevens het uitgangspunt van vrouwelijk bestuur. Vrouwelijk leiderschap projecteert haar angst op de gehele samenleving, waardoor zij een betuttelend pakket aan maatregelen produceert, gericht op het minimaliseren van risico’s.

Onder vrouwelijk bestuur is angst het uitgangspunt waarop een risico nivellerend beleid wordt uitgezet.

De verplichte fietshelm zal een schoolvoorbeeld worden. Het zal verkocht worden onder de bekende zoetsappige slogans als ‘verantwoordelijkheid voor elkaar’, ‘we doen het voor elkaar’, ‘veiligheid voor alles’, maar het is betuttelende dwingelandij passend bij een vrouwelijke leiderschapsstijl.

Ook ten aanzien van de huidige oorlog tussen enerzijds Iran en anderzijds Israël en de Verenigde Staten zijn Europese landen zeer terughoudend om de Amerikaanse/Israëlische zijde te steunen, een terughoudendheid die voortkomt uit angst voor binnenlandse onrust vanuit Islamitisch jihadisme. Altijd weer die angst.

De profeet Nahum zegt ook iets over vrouwen:

Werkelijk, de troepen in uw midden zijn als vrouwen. Zij zetten de poorten wijd open voor uw vijanden. (Nahum 3:13)

Vrouwen nodigen de vijand uit binnen te komen. Vrouwen zijn naïef en denken dat met de ergste vijand wel te praten valt, want door praten lossen vrouwen geschillen op. En als de vijand geschillen oplost door kracht, heeft zij daar geen antwoord op. In dit kader is IJsland te noemen. Het is het meest feministische land ter wereld. IJsland heeft niet eens een leger en drijft voor 100% op de NAVO. Ja, vrouwelijk bestuur maakt uiterst kwetsbaar.

De zwakke

Vrouwelijk leiderschap gaat anders om met de zwakke dan mannelijk leiderschap. Zij omarmt de zwakke met veel empathie, wil voor hem zorgen en opent voor hem een pakket aan steun en begeleiding. Geen onlogische benadering voor een vrouw. Maar zij gaat óók anders om met de sterke. Een verwijfde samenleving heeft een hekel aan sterke, succesvolle mensen. De bron van deze antipathie zal deels jaloezie zijn, maar deels ook de weerzin in het dragen van verantwoordelijkheid. Als je de sterke kunt aanwijzen als schuldige voor de misère van de zwakke ligt de verantwoordelijkheid elders.

Vrouwelijk bestuur koestert de zwakke en vit op de sterke.

In feite wordt de sterke onder vrouwelijk bestuur weggepest.

Kinderlijk bestuur

Jesaja spreekt van ‘geleid door kinderen’. Onze samenleving heeft, naast de shift naar het matriarchaat, ook de shift gemaakt naar infantiel bestuur. In de geciteerde tekst uit Jesaja staat ‘jongelingen’, in de Naardense Bijbelvertaling staat ‘jongetjes’. De Bijbel geeft een prachtige definitie van een volwassene:

Een volwassene is iemand die geoefend is in het onderscheiden van goed en kwaad. (Hebr.5:14, Deutr.1:39)

Wat een wijsheid! De Bijbel biedt een hoogste Macht met een vaste norm. Als een samenleving consensus heeft over de waarde van de Bijbel, dan is goed en kwaad te definiëren. Nu niet meer.

Goed en kwaad is fluïde geworden en wordt nu gebaseerd op de consensus van de publieke opinie.

De normen van God zijn vervangen door de gemiddelde mening van dat moment. In Bijbelse zin betekent dit dat een grote groep mensen niet meer het stadium van volwassenheid bereikt omdat zij geen Goddelijke referentie meer heeft om goed en kwaad te definiëren.

Greta Thunberg is een voorbeeld dat de wereld zich letterlijk door een kind laat leiden. Ook de hele pro Palestijnse beweging en milieuactivisten bestaan uit veel relatief jonge mensen. Zij laten zich betalen om te demonstreren. Daaruit blijkt dat ze geen onderscheid tussen goed en kwaad kennen. Elke volwassene zou daarin manipulatie en omkoping herkennen. Zij niet. Kinderen zijn het, onrijpe druiven, die desondanks de wereldpolitiek beïnvloeden.

Die enkele keer dat ik een debat volg, valt het gebrek aan niveau mij op. Meisjes uit de zandbak en jongetjes met hun vlieger in hun hand staan in het spreekgestoelte of melden zich bij de interruptiemicrofoon. Soms is er een verstandige spreker en dan geschiedt wat Jesaja beschrijft: “Jongetjes zullen wijzen aanvallen en de nietsnut de geëerde”. Het niveauverschil tussen politici is zo groot dat de wijze zich bevindt tussen jongetjes en de geëerde tussen nietsnutten.

Publieke opinie

Kinderlijk bestuur is héél gevoelig voor de publieke opinie. Mee willen tellen, angst voor uitsluiting, verlangen naar goedkeuring van superieuren, populair willen zijn, willen deugen, het zijn allemaal kinderlijke eigenschappen passend bij jonge mensen die zoekende zijn naar hun identiteit. Kinderen handelen op basis van andermans mening, meestal ouders, leerkrachten of vriendjes. Dat is normaal voor een kind, maar een volwassene opereert op basis van eigen identiteit. Een volwassene hoeft niet meer te deugen, want hij weet wat hij waard is. Een rechte rug is een teken van volwassenheid, meebewegen met het dominante narratief omwille van acceptatie, is kinderlijk gedrag. Dit geldt natuurlijk niet alleen voor bestuurders, maar voor alle mensen. Wat zijn er toch veel mensen die het stadium van volwassenheid nooit bereiken!

Superieuren

Een kind heeft superieuren boven zich nodig die de verantwoordelijkheid dragen. Onze leiders wijzen voortdurend naar een orgaan boven hen. De gemeente wijst naar de provincie, de provincie naar Den Haag, Den Haag naar Europa en Europa naar de VN. Zo dekken de bestuurslagen elkaar af. Geen leider is nog ter verantwoording te roepen, er is altijd wel een hoger orgaan dat verantwoordelijk is. Zoals kinderen leunen op superieuren en zelf geen verantwoordelijkheid dragen, zo leunen onze bestuurders op superieuren en leggen de verantwoordelijkheid hogerop. Het is kinderlijk gedag.

Egoïsme

Voor een kind is egoïsme een normale eigenschap die normaliter op weg naar volwassenheid wordt afgeleerd. Leiders op hoge posten die dit niet hebben afgeleerd, kunnen zich ontwikkelen tot dictators of criminelen die zwelgen in rijkdom, huizen, auto’s, vrouwen, enzovoort. Zij kunnen dat zonder zich een moment te bekommeren om hen die het minder hebben of die door hun toedoen lijden. Uiteraard spelen ook demonische beïnvloeding en psychische stoornissen een rol bij dit soort egoïstische monsters, maar de pit is een kinderlijk egoïsme in zijn meest extreme vorm.

Een veel mildere vorm van kinderlijke egoïsme is terug te vinden in alle lagen van besturen wanneer persoonlijk belang boven het belang van het land, de provincie, de gemeente of het bedrijf staat.

Samenvattend:

Kinderlijk en vrouwelijk bestuur wordt gekenmerkt door angstige, identiteitsloze bestuurders meebewegend op de wind van de publieke opinie en de stand van het eigen belang, altijd wijzend naar hogere organen.

Wij hebben er helaas genoeg van. Je ziet het gebeuren. Lees nogmaals de profeet Jesaja. Alles wat ‘knowhow’ in huis heeft en geld genereert, verdwijnen. Steun & stut vertrekken, hulpbehoevenden blijven. Dat is de destructie van vrouwelijk en infantiel bestuur. Geleid door … vrouwen en kinderen.

Keer om!

Slecht bestuur is de megafoon van God: “Nederland, let op! Steun & stut verdwijnen!” En de profeet vult aan: “Keer terug naar Gods wetten voordat het erger wordt!” In de Bijbel is de roep van profeet meestal niet genoeg en is er meer nodig om het volk tot inkeer te brengen. Slecht bestuur wordt niet vervangen  maar blijft zitten tot oorlog, onderdrukking of vreemde overheersing overnemen. Pas dan, in uiterste benauwdheid, roept het volk weer tot God. Meestal wordt de routekaart tot het einde doorlopen.

Zal dit ook bij ons gebeuren? Moet er nog meer steun & stut verdwijnen? Zal een vergevorderde islamisering en de overheersing van de vreemdeling in ons midden nodig zijn? Of een marxistische controle maatschappij? Wat zal er allemaal nodig zijn voordat ons volk de God van haar voorouders weer zal aanroepen? Moet de volledige routekaart doorlopen worden of keren we om?

HOOR DE ROEP VAN DE PROFEET: KEER OM!